Ayırt edicilik, bir işaretin tüketicinin gözünde belirli bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğerlerinden ayırabilme gücüdür. Ayırt edici olmayan işaretler marka olarak tescil edilemez.
Marka, müşterinin sizi rakiplerinizden ayırmasını sağlayan bir işarettir. Bu yüzden Sınai Mülkiyet Kanunu, ayırt edici niteliği bulunmayan işaretlerin tescilini mutlak ret nedeni olarak sayar (SMK m.5/1-b).
Başvuruların reddedilmesinin en yaygın nedenlerinden biri budur. İyi haber şu: ayırt edicilik bir derece meselesidir ve doğru isim seçimiyle baştan güçlendirilebilir.
Ayırt edicilik derecesi
Aynı ürün için seçilebilecek isimler zayıftan güçlüye doğru sıralanabilir. Örnekler bir kahve markası içindir.
ÖrnekMarka gücü
“Kahve”× Tescil edilemez
Jenerik · Ürünün kendi adı
“Taze Kavrulmuş”× Tescil edilemez
Tanımlayıcı · Özelliğini anlatır
“Sabah Keyfi”✓ Tescil edilebilir
Çağrıştırıcı · Dolaylı bir ima
“Pusula”✓ Tescil edilebilir
Keyfi · Alakasız gerçek kelime
“Kavorra”✓ Tescil edilebilir
Uydurma · Yeni, anlamsız kelime
× Tescil edilemez✓ Tescil edilebilir
“Kahve”1
“Taze Kavrulmuş”2
“Sabah Keyfi”3
“Pusula”4
“Kavorra”5
JenerikÜrünün kendi adı
TanımlayıcıÖzelliğini anlatır
ÇağrıştırıcıDolaylı bir ima
KeyfiAlakasız gerçek kelime
UydurmaYeni, anlamsız kelime
Marka gücüartar →
TÜRKPATENT nasıl değerlendirir?
1Mal ve hizmetlere göre bakılırAynı kelime bir sınıfta tanımlayıcı, başka bir sınıfta güçlü bir marka olabilir.
2Bütün olarak değerlendirilirİşaret parçalara ayrılmadan, tüketicide bıraktığı genel izlenime göre incelenir.
3Ortalama tüketici esas alınırO ürünü satın alan makul bir tüketicinin işareti nasıl algılayacağına bakılır.
4Tanımlayıcı unsur korunmazTescil edilse bile markadaki tanımlayıcı kelime üzerinde tek başına hak doğmaz.
Sık yapılan hatalar
!Ürünü anlatan bir isim seçmek“En İyi Temizlik”, “Hızlı Kargo” gibi isimler ürünün kendisini tarif eder.
!Sektörde yaygın kelimeler“Premium”, “Organik”, “Pro”, “Doğal” tek başına kimseye ait olamaz.
!Çok kısa harf veya rakamlarTek harf ya da “A1” gibi kısa işaretler çoğu zaman ayırt edici bulunmaz.
!Övgü içeren sloganlar“Kalitenin adresi” gibi ifadeler reklam sözü sayılır, marka değil.
Örnekler
✓Ayırt edici
Kavorrakahve
Pusulakahve
Sabah Keyfikahve
Markanızkozmetik
×Ayırt edici değil
Kahvekahve
Taze Kavrulmuşkahve
Premium Kahvekahve
Ankara Kahvesikahve
Örnekler kurgusaldır ve yalnızca kavramı açıklamak içindir, kesin değerlendirme başvurulan sınıflara göre yapılır.
Sık sorulan sorular
İşaret uzun süreli ve yoğun kullanım sonucunda tüketici gözünde sizin işletmenizle özdeşleşmişse, kullanımla ayırt edicilik kazanılmış sayılabilir (SMK m.5/2). Bunun satış, reklam ve pazar payı belgeleriyle ispat edilmesi gerekir.
Tek başına bir coğrafi ad çoğunlukla tanımlayıcı sayılır. Ayırt edici bir kelime veya özgün bir logoyla birlikte tescil edilebilir, ancak bu, şehir adı üzerinde size tek başına bir hak vermez.
Evet. Özgün bir şekil, tanımlayıcı bir kelimeyle birlikte işareti tescil edilebilir hale getirebilir. Bu durumda koruma çoğunlukla işaretin bütününe ve şekle yönelik olur.
Türk tüketicisinin anlamını bildiği yaygın yabancı kelimeler Türkçe karşılıkları gibi değerlendirilir. Örneğin “Fresh” meyve-sebze için tanımlayıcıdır.
Ücretsiz uzman kontrolünde marka vekilimiz işaretinizi başvuracağınız sınıflara göre değerlendirir ve 24 saat içinde size iletir.
Hazırlayan: Murat Telci, marka vekili